3 Aralık 2012 Pazartesi

Sık Karşılaşılan Mavi Ekran Hatası + Çözüm Önerileri

Mavi ekran hatası nedir? Mavi ekran hatası nasıl düzeltilir?

Genel Durma Hataları
Durma hatası ekranında da gösterilen aşağıdaki adımlar hatanın nedenini belirlemenize ve sorunu düzeltmenize yardımcı olur.

Genel Durma Hatalarında Sorun Giderme

1. Bilgisayarınız yeniden başlatın.

2. Yeni donanım veya yazılımın düzgün bir şekilde kurulmuş olduğundan emin olun. Her seferinde yeni donanım aygıtlarından birini çıkararak hatanın giderilip giderilmediğini kontrol edin. Hata giderilmiş ise 3. adıma geçin.

Bu test sırasında hatalı olduğunu anladığınız donanımı değiştirin. Ayrıca bilgisayar üreticileri tarafından verilen donanım tanılama yazılımını çalıştırmayı deneyin.

Eğer bu yeni yüklenmiş bir donanım veya yazılım ise üretici firma ile irtibat kurarak Windows XP Professional için ihtiyacınız olabilecek herhangi bir güncelleştirme veya sürücünün olup olmadığını öğrenin.

3. Başlat’ı tıklayın ve sonra Yardım ve Destek’i tıklayın. Destek alın veya Windows XP haber gruplarından bilgi bulun’u tıklayın (”Yardım isteyin” seçeneğinin altında) ve sonra sol sütunda bulunan Microsoft’tan yardım alın seçeneğini tıklayın.

4. Başlat’ı Yardım ve Destek’i ve sonra Sorun Gidericilerin bir listesini görmek için Sorun çözme (”Bir Yardım konusu seçin”in altında) seçeneğini tıklayın.

5. Microsoft Donanım Uyumluluğu Listesi’ni (HCL) kontrol ederek tüm donanım ve sürücülerinizin Windows XP Professional ile uyumlu olduğundan emin olun.

HCL’nin en güncel sürümünü görmek için Microsoft Web sitesi’ni ziyaret edin.

6. Yeni yüklenmiş tüm donanımı (RAM bağdaştırıcılar sabit diskler modemler v.b.) sürücüleri ve yazılımı devre dışı bırakın veya kaldırın.

o Eğer Windows XP Professional’i başlatabiliyorsanız Olay Görüntüleyicisi’ndeki Sistem Günlüğü’nü kontrol ederek soruna neden olan aygıt veya sürücüyü belirlemenize yardımcı olabilecek diğer hata mesajlarına bakın. Sistem Günlüğü’nü görmek için Başlat’ı ve sonra Denetim Masası’nı tıklayın. Performans ve Bakım’ı tıklayın ve sonra Yönetimsel Araçlar’ı tıklayın. Olay Görüntüleyicisi’ni çift tıklatarak açın ve Sistem Günlüğü’nü açarak mesajları kontrol edin

o Windows XP Professional’i başlatamıyorsanız bilgisayarınızı güvenli modda başlatmayı deneyin ve sonra yeni eklenmiş olan programları ve sürücüleri kaldırın veya devre dışı bırakın. Bilgisayarınızı güvenli modda başlatmak için bilgisayarınızı yeniden başlatın; sonra mevcut işletim sistemlerini içeren liste karşınıza geldiğinde F8 tuşuna basın. Gelişmiş Seçenekler ekranında Güvenli Mod’u seçin ve ENTER’a basın.

Daha fazla bilgi için Yardım ve Destek Merkezine girerek Ara kutusuna “Güvenli Mod Seçenekleri” yazın.

7. Internet erişiminiz varsa Microsoft Support sitesi’ni ziyaret edin.

Microsoft Knowledge Base’de “Windows XP Professional” ve aldığınız durma hatası ile ilişkilendirilmiş numarayı arayın. Örneğin mesaj “Dur: 0×0000000A” şeklindeyse “0×0000000A” araması yapın.

8. Antivirüs yazılımınızın güncel bir sürümünü kullanarak bilgisayarınızda virüs taraması yapın. Bir virüs bulmanız durumunda bu virüsü bilgisayarınızdan silmek için gerekli adımları uygulayın. Bu adımlar için antivirüs yazılımınızın talimatlarına bakın.

9. Donanım aygıtlarınızın sürücülerinin ve sistem BIOS’unuzun en güncel sürümler olduğunu onaylayın. Donanım üreticileriniz en güncel sürümü bulmanızda veya bu sürümü elde etmenizde size yardımcı olabilirler.

10. Caching veya shadowing gibi BIOS bellek seçeneklerini devre dışı bırakın. Yardıma gereksiniminiz olursa donanım üreticisi ile irtibat kurun.

11. Bilgisayar üreticiniz tarafından verilen özellikle bellek denetimi amaçlı bir sistem tanılama yazılımı varsa çalıştırın.

12. Bilgisayarınızda en son çıkan Hizmet Paketi’nin yüklü olduğundan emin olun. Hizmet paketlerinin bir listesini ve bunları indirmek için gerekli talimatları görmek için Windows Update Web sitesi’ne gidin.

13. Oturum açamıyorsanız bilgisayarınız yeniden başlatın. Kullanılabilir işletim sistemlerinin listesi karşınıza geldiğinde F8 tuşuna basın. Gelişmiş Seçenekler ekranında En Yeni İyi Yapılandırma seçeneğini seçin ve ENTER’a basın.

Belirli Durma Hataları
Bazı durma hataları hatanın nasıl giderilebileceğini belirlemenize yardımcı olacak “DATA_BUS_ERROR” gibi açıklayıcı mesajlar görüntüler. Bu bölümde belirli durma hatalarında aldığınız mesajın türüne göre sorun giderme işleminin nasıl yapılacağı açıklanmaktadır.

ÖNEMLİ

Bu bölümde anlatılanlar sadece uzman kullanıcılar tarafından uygulanmalıdırsadece bilgi olarak verilmiştir.

Tablo 1 Yazılım ve aygıt sürücüsü hataları

Hata Numarası Açıklayıcı Metin
0×0000001E KMODE_EXCEPTION_NOT_HANDLED
0X000000D1 DRIVER_IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL
0×000000EA THREAD_STUCK_IN_DEVICE_DRIVER
0×00000050 PAGE_FAULT_IN_NONPAGED_AREA
0X0000000A IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL
0×0000007B INACCESSIBLE_BOOT_DEVICE
0×0000009F DRIVER_POWER_STATE_FAILURE
0XC000021A STATUS_SYSTEM_PROCESS_TERMINAT ED
0XC0000221 STATUS_IMAGE_CHECKSUM_MISMATCH

Not: 0×0000001E 0×0000000A ve 0×0000007B numaralı durma hataları genel donanım hatalarından da kaynaklanabilir. Burada gösterilen adımlar bu hataları gidermezse Donanım Arızalarından Kaynaklanan Hatalar konusunda anlatılan adımlara bakın.

Genel Durma Hataları bölümündeki adımları uygulayın. Durma hatası devam ediyorsa aşağıdaki adımları deneyin.

Yazılım ve aygıt sürücüsünden kaynaklanan durma hatalarını gidermek

1. Durma mesajında belirtilen sürücünün Windows Donanım Quality Labs (WHQL) tarafından imzalanmış ve onaylanmış olup olmadığını kontrol edin. İmzalanmamış sürücüleri kontrol etmek için Sigveriv.exe uygulamasını çalıştırın.

2. Durma mesajında belirtilen sürücüyü yükleme ortamınızdaki daha iyi bir kopyasıyla veya üreticiden edineceğiniz güncelleştirilmiş bir sürümü ile değiştirmeyi deneyin.

3. Durma mesajında belirtilen sürücüyü veya yeni yüklenen sürücüleri devre dışı bırakın.

4. Windows XP Professional ile birlikte verilmeyen bir video sürücünüz varsa onun yerine standart VGA sürücüsünü veya Windows XP ile birlikte verilen uyumlu bir sürücüyü kullanmayı deneyin.

5. Antivirüs disk birleştirme uzaktan kumanda güvenlik duvarı veya yedekleme programları gibi filtre sürücüleri kullanan yazılımları kaldırın.

6. Kurtarma Konsolunu çalıştırın ve sistemin algıladığı hataları onarmasına izin verin.

Kurtarma Konsolu ile ilgili daha fazla bilgi için Bilgilerinizi Yedekleme ve Kurtarma konusuna bakın veya Yardım ve Destek Merkezini kullanın.

7. Eğer hata bilgisayarınıza RAM ekledikten hemen sonra oluştuysa sayfalama dosyası hasar görmüş veya yeni RAM bozuk ya da uyumsuz olabilir. Bu durumda Pagefile.sys dosyasını silin ve sistemin RAM yapılandırmasını eski haline getirin.

Dosya sistemi hataları

Hata Numarası
Açıklayıcı Metin

0×00000023
FAT_FILE_SYSTEM

0×00000024
NTFS_FILE_SYSTEM

Genel Durma Hataları bölümündeki adımları uygulayın. Durma hatası devam ediyorsa aşağıdaki adımları deneyin.

Dosya sistemi durma hatalarında sorun giderme

1. Küçük bilgisayar sistemi arabirimi (SCSI) bağdaştırıcısı kullanıyorsanız donanım satıcınızdan en yeni Windows XP Professional sürücüsünü edinin SCSI aygıt için eşleme görüşmesini devre dışı bırakın SCSI zincirinin doğru bir şekilde sonlandırıldığından emin olun ve aygıtların SCSI ID’lerini kontrol edin. Bu adımları nasıl yapacağınızdan emin değilseniz aygıt için verilen talimatlara bakın.

2. Entegre aygıt elektronikleri (IDE) aygıtlar kullanıyorsanız kart-üzerinde IDE bağlantı noktasını sadece Birincil olarak tanımlayın. IDE aygıtların Master/Slave/Only ayarlarını kontrol edin. Sabit disk hariç tüm IDE aygıtları kaldırın. Bu adımları nasıl yapacağınızdan emin değilseniz aygıt için verilen talimatlara bakın.

3. Antivirüs disk birleştirme uzaktan kumanda güvenlik duvarı veya yedekleme programları gibi filtre sürücüleri kullanan yazılımları devre dışı bırakın veya kaldırın.

4. Dosya sisteminin bozulup bozulmadığını anlamak için Chkdsk /f komutunu çalıştırın. Windows XP Professional Chkdsk komutunu çalıştıramıyorsa sürücüyü Windows XP Professional işletim sistemini kullanan başka bir bilgisayara bağlayın ve sürücü üzerinde Chkdsk komutunu o bilgisayardan çalıştırın.

Tablo 3 Donanım Arızaları ile ilgili hataları

Hata Numarası
Açıklayıcı Metin

0×0000001E
KMODE_EXCEPTION_NOT_HANDLED

0×0000000A
IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL

0×0000007B
INACCESSIBLE_BOOT_DEVICE

0×0000007F
UNEXPECTED_KERNEL_MODE_TRAP

0xC0000218
UNKNOWN_HARD_ERROR

Not: 0×0000001E 0×0000000A ve 0×0000007B numaralı durma hataları yazılım ve aygıt sürücüsü hatalarından da kaynaklanabilir. Burada gösterilen adımlar bu hataları gidermezse Yazılım ve Aygıt Sürücüsü Hataları konusunda anlatılan adımlara bakın.

Bu kitabın önceki bölümlerinde yer alan Genel Durma Hataları konusundaki adımları uygulayın. Durma hatası devam ediyorsa aşağıdaki adımları deneyin.

Donanım arızaları ile ilgili durma hatalarında sorun giderme

1. Bilgisayarınızdaki aygıtların Windows Hardware Quality Labs (WHQL) tarafından imzalanmış ve onaylanmış sürücülere sahip olup olmadığını kontrol edin. İmzalanmamış sürücüleri kontrol etmek için Sigveriv.exe uygulamasını çalıştırın.

2. Üretici firmanın donanımınız için kullanabileceğiniz sürücü güncelleştirmeleri çıkarıp çıkarmadığını kontrol edin.

3. Antivirüs disk birleştirme uzaktan kumanda güvenlik duvarı veya yedekleme programları gibi filtre sürücüleri kullanan yazılımları güncelleştirin.

4. Soruna neden olan öğeyi bulabilmek için önemli olmayan donanım ve yazılımları kaldırın.

5. Windows XP’yi yeni bir klasöre yükleyin. Soruna neden olan sürücüyü bulabilmek için sürücüleri sırayla ekleyin ve yeniden başlatın.

6. Kurtarma Konsolunu çalıştırın ve sistemin algıladığı hataları onarmasına izin verin.

Kurtarma Konsolu ile ilgili daha fazla bilgi için Bilgilerinizi Yedekleme ve Kurtarma konusuna bakın veya Yardım ve Destek Merkezini kullanın.

Hata Mesajı Almaya Devam Mı Ediyorsunuz?
Bazı ender durumlarda Windows XP Professional’i kaldırıp işletim sisteminizi eski haline getirmeniz gerekebilir.

Windows XP’yi kaldırmak için

§ Başlat’ı Denetim Masası’nı Program Ekle Kaldır’ı tıklayın.

§ Windows XP Professional’i tıklayın ve Kaldır seçeneğini seçerek ekranınızda beliren talimatları uygulayınız

++++

Stop 0x0000000A or IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL 
Bir kernel-mode işlemi veya sürücü yetkisiz olarak bellekteki bir bölgeye erişmeye çalışıyor. Bu Stop hataları genelde kusurlu veya uyumsuz donanım veya yazılımdan kaynaklanır. Sorunlu olan aygıt sürücüsünün ismi Stop mesajı içinde görünür ve sorunu çözmek için önemli bir ipucu verir. Eğer hata mesajı belirli bir aygıtı veya aygıt kategorisini gösterirse, bu kategorideki aygıtı kaldırın veya başkası ile yer değiştirin. Eğer bu hata mesajı Setup sırasında çıkarsa sorun uyumsuz bir aygıt, sistem servisi, virus program veya backup programından kaynaklanıyor olabilir.

Stop 0x0000001E or KMODE_EXCEPTION_NOT_HANDLED 
Windows XP kernel bir geçersiz veya bilinmeyen işlemci talimatı tespit eder ve genelde kusurlu sürücüler veya donanım aygıtları tarafından geçersiz bellek veya erişim ihlali sonucu oluşur. Bu hata mesajı genelde sorunlu ola aygıt veya sürücünün tespit edilmesini sağlar. Eğer hata bir sürücü veya servis yüklenmesinden hemen sonra vermiş ise disable edin veya kaldırın.

Stop 0x00000024 or NTFS_FILE_SYSTEM 
Bu hata mesajı, NTFS dosya sistemi sürücüsünde bir sorun olduğunu gösterir. Buna benzer olan 0x23 mesajı FAT32 sürücülerinde vardır. Bu hata genelde disk veya disk controller’larındaki donanımsal hatadan kaynaklanır. Sistemdeki tüm fiziksel hard disk bağlantılarını control edin ve Check Disk yardımcı aracını (Chkdsk.exe) “Checkind Disks for Errors” başlığı ile kullanın.

Stop 0x0000002E or DATA_BUS_ERROR 
Bu hataya en fazla başarısız veya kusurlu olan fiziksel bellek (Video adaptor belleği de dahil) neden olur. Ayrıca bozulmuş hard disk veya hasar görmüş anakart’da bu hataya neden olur.

Stop 0x0000003F or NO_MORE_SYSTEM_PTES 
Pek fazla görünmeyen bu hata mesajı sistemin page table girişleri (PTEs) kalmadığında meydana gelir. Buna control dışı bir backup programı veya bug’lı aygıt sürücüsü neden olabilir. Knowledge Base’deki Q256004 nolu makale olan, "How to Troubleshoot 'STOP 0x0000003F’ and 'STOP 0x000000D8’ Error Messages in Windows 2000," içinde registry’den sorunun nasıl çözüleceği anlatılmıştır.

Stop 0x00000050 or PAGE_FAULT_IN_NONPAGED_AREA 
Bir donanım sürücüsü veya sistem servisinin talep ettiği data bellekte yok ise bir exception hatasına neden olur. Bunun nedeni arızalı fiziksel bellek veya uyumsuz yazılım ve özellikle uzaktan control veya antivirus programı olabilir. Bu hata bir aygıt sürücüsünün veya bir yazılımın yüklenmesinden hemen sonra olmuşsa, Safe mode’da sürücüsüyü kaldırın veya yazılımı uninstall yapın.

Stop 0x00000077 or KERNEL_STACK_INPAGE_ERROR 
Sistem, virtual memory (Page File) den kernel datasını okumak istediğinde ve data belli bir bellek adresinde bulunmadığında meydana gelir. Bu hata çeşitli nedenlerden dolayı meydana gelebilir ki bunlar içinde hasarlı bellek, hatalı çalışan bir hard disk, hatalı configure edilmiş disk controller veya kablo, bozuk data veya virus bulaşması neden olabilir.

Stop 0x00000079 or MISMATCHED_HAL 
Bu mesaj Hal ile ilgisi yoktur. Bu mesaj Windows XP hardware abstraction layer (HAL) ile Windows XP sistem dosyaları arasındaki uyumsuzluğu belirtir. Bu mesaj daha çok ACPI makinelerde ACPI BIOS ayarları beklenmedik şekilde değiştiğinde meydana gelir. ACPI özelliğini disable edip tekrar enable edin, BIOS daki değişiklik den sonra Windows XP’yi tekrar yükleyin.

Stop 0x0000007A or KERNEL_DATA_INPAGE_ERROR 
Bu hata 0x77 hatasındaki neden ile aynıdır : virtual memory içinde kernel datasının bulunmaması. Bu uyumsuz bir disk veya controller sürücüleri veya donanım sorunları ki bunlar içinde normal sonlandırılmamış SCSI aygıtlar, hard disk üzerinde hatalı block’lar veya BIOS yada disk controller üzerindeki firmware çakışmasından dolayı olabilir. Windows Check Disk yardımcı aracını çalıştırın.

Stop 0x0000007B or INACCESSIBLE_BOOT_DEVICE 
Bu hata mesajı, Windows XP’nin system partition’ını veya boot bölümünü startup işlemi sırasında bulamadığını gösterir. Bu sorun büyük ihtimalle diskleri tekrar bölümledikten sonra , yeni diskler taktıktan sonra veya disk controller’ı ve sürücüsünü upgrade ettikten sonra oluşur. Bu nedenle Boot.ini dosyası artık doğru partitionları göstermiyordur. Eğer sorun disk controller upgrade edildikten sonra oluşmuş ise doğru konfigüre edilip edilmediğini control edin. Daha sonra Windows XP Cd’si ile sistemi başlatın ve Recovery Console’dan Bootcfg komutu ile Boot.ini dosyasını tamir edin.

Stop 0x0000007F or UNEXPECTED_KERNEL_MODE_TRAP 
Bu hataya en çok donanımsal sorunlar neden olur. Genelde bu sorunu kusurlu bellek çiplerinde, uyumsuz bellek modüllerinde hatalı çalışan CPU veya fan veya power supply’daki aşırı ısınma meydana getirir. Bu hata özellikle CPU’nun kendi default hızını geçmek için yapılan ve overclocking denilen ayar yapıldıktan sonra oluşur.

Stop 0x0000009F or DRIVER_POWER_STATE_FAILURE 
Bir karasız sürücü veya shut downdan sonra geçersiz güç durumu, Standby veya Hibernate mode’u kesmek veya her iki mode’danbir tanesinden tekrar başlatmak bu soruna neden olur. Bu hata donanım sürücülerinden kaynaklanmaz. Daha çok antivirus programları, backup araçları ve uzaktan control programları tarafından yüklenen dosya sistemi filtreleme sürücüleri tarafından meydana gelir. Sorunlu sürücü dosyası hata mesajında gözükür. Bunu gidermek için imzasız olan donanım sürücülerini veya mesajda gözüken sürücüyü kullanan yazılımı kaldırın.

Stop 0x000000C2 or BAD_POOL_CALLER 
Bu hata mesajı kernel-mode işleminin veya sürücünün geçersiz bellek ataması yaptığında oluşur. Bu sorun bir sürücü veya yazılımdaki bir bug’ı ortaya çıkarır. Ayrıca bu hata bazen donanım aygıtı içindeki bir sorundan da meydana gelebiliyor.

Stop 0x000000D1 or DRIVER_IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL 
Bu hata en fazla karşılaşılan hatalardan biridir. Genelde bir sürücünün yanlış bellek adresine erişiminde ortaya çıkan bir hatadır. Bunun için imzasız sürücülerinizi control edin ve son zamanlarda yüklediğiniz veya upgrade ettiğiniz virus programlarını, disk yardımcı araçlarınızı ve backup programlarınızı control edin. Bunlar hatalı dosya-sistemi filter sürücüsü yüklemiş olabilirler.

Stop 0x000000D8 or DRIVER_USED_EXCESSIVE_PTES 
Kötü bir şekilde yazılmış sürücü büyük miktarda kernel memory isteğinde bulunursa Page table girişlerinizi bitecek ve bu hata mesajı ile karşılaşacaksınız. Bu hata mesajı 0x3F mesajındaki neden ile aynıdır ve sorun gidermek içinde aynı yöntem geçerlidir.

Stop 0x000000EA or THREAD_STUCK_IN_DEVICE_DRIVER 
Bu hata mesajını yeni bir video adaptörü yüklendiğinde veya video adaptörü sürücüsü güncellendiğinde görürsünüz. Sorunu çözmek için video adaptörünü değiştirin veya farklı bir video sürücüsü kullanın.

Stop 0x000000ED or UNMOUNTABLE_BOOT_VOLUME 
Windows XP boot dosyalarının olduğu birime erişemediğinde oluşur. Bu hata mesajını sistemi Windows XP işletim sistemine upgrade ettiğinzde görürseniz, disk controller’ın sürücülerinin uyumlu olup olmadığını doğrulayın ve disk kablosunun düzgün takıldığından emin olun. ATA-66 veya ATA-100 sürücüler kullanıyorsanız 80 lik kablo kullandığınızdan emin olun. Ayrıca 0x7B hatasındaki tavsiyelere bakın. Bazı durumlarda bu hata kendiliğinden sistem tekrar başlatıldığında düzelebiliyor.

Stop 0x000000F2 or HARDWARE_INTERRUPT_STORM 
Bu donanım kaynaklı Stop hatası aşırı derecede sinir bozucudur ve sorunu çözmeside can sıkıcı olabiliyor. Bir aygıt kesme isteğini (Interrupt Request-IRQ) serbest bırakmada başarısız olursa Windows XP kernel kesme fazlalığı tespit eder. Bu hata genelde hatalı yazılmış aygıt sürücüsü veya bir firmware içindeki bug’dan kaynaklanabilir. Bu sorunu bulmak için Stop hatasında listelenen sürücü bilgilerinden ilişkili dosyayı tespit edin. Sonra Device Manager’dan aynı IRQ’yu kullanan aygıtları tespit edin. Bu IRQ’yu kullanan aygıtları sorun çözülene kadar çıkarın ve tekrar takın.

Stop 0xC000021A or STATUS_SYSTEM_PROCESS_TERMINATED 
Bu hata Windows XP’de ciddi bir güvenlik sorunu olduğunu gösterir. Winlogon veya Client Server Runtime (Csrss.exe) gibi user-mode altsistem bu tehlikeye neden olur. Ayrıca bu hataya bir backup setten yapılan kısmi restore işleminden dolayı meydana gelen kayıp sistem dosyaları veya sistem izinlerinin yanlış configure edilmesi sonucu system hesabının sistem dosyalarına ve klasörlere erişim izninin olmamasıda neden olabilir. 

Stop 0xC0000221 or STATUS_IMAGE_CHECKSUM_MISMATCH 

Dosya veya disk bozulma sorunları (page file hasarıda dahil) ve bozuk donanım bu hataya en fazla neden olanlardır. Stop hatasında genelde hasarlı dosya ismi bulunur. Bu sorunu çözmek için Recovery Console vasıtasıyla dosyayı resore edebilir veya Last Known Good Configuration ile sistemi başlatabilirsiniz.